PRP Omuz Yırtığına İyi Gelir mi? Bir Omuz Ağrısının Peşinden Giden Hikâye
Geçenlerde bir forumda “PRP omuz yırtığına gerçekten iyi geliyor mu, yoksa yine umut mu satılıyor?” diye bir soru gördüm. Açıkçası bu soru bana, omuz ağrısı yüzünden yıllardır alıştığı hayatın ritmi bozulan insanların ne kadar zor bir karar vermek zorunda kaldığını düşündürdü.
Hikâyeyi biraz değiştirilmiş karakterlerle anlatacağım. Çünkü bazen tıbbi bir konuyu yalnızca “şu tedavi işe yarar mı?” diye konuşmak yerine, insanların o tedavi kararına nasıl ulaştığını görmek çok daha öğretici oluyor.
Bizim hikâyemizin kahramanı 52 yaşındaki Murat.
Murat'ın hikâyesi aslında bir MR görüntüsüyle başlamadı. Bir pazar sabahı mutfakta kavanoz kapağını açmaya çalışırken başladı.
“Bir dakika… Bu kol neden böyle?”
Eşi Derya mutfaktan seslendi:
“Ne oldu?”
“Bir şey yok.”
Bu “bir şey yok” cümlesi, omuz ağrısı yaşayan birçok insanın ortak savunması gibiydi. Murat birkaç haftadır sağ omzunun ağrıdığını biliyordu ama bunu önemsemiyordu. Yıllarca fiziksel işlerde çalışmış, hafta sonları bahçeyle uğraşmış, gerektiğinde ağır eşya kaldırmıştı. Ona göre ağrı, vücudun çalıştığının kanıtıydı.
Derya ise farklı bakıyordu.
“Sen artık montunu giyerken bile yüzünü buruşturuyorsun.”
Murat güldü.
“Sen her şeyi fark ediyorsun.”
“Çünkü seni izliyorum.”
Belki de hikâyenin ilk önemli noktası buydu: Murat çözüm arıyordu, Derya ise önce yaşanan sorunun hayatlarının içine nasıl yerleştiğini anlamaya çalışıyordu. İkisinin yaklaşımı birbirine zıt değildi. Biri “Ne yapacağız?” diye sorarken diğeri “Bu durum seni nasıl etkiliyor?” diye soruyordu.
MR Sonucu Gelince Hikâye Değişti
Ortopedi muayenesinden ve görüntülemeden sonra doktor, rotator manşet tendonlarından birinde yırtık olduğunu söyledi.
Murat'ın ilk sorusu çok netti:
“Ameliyat mı?”
Doktor hemen “evet” ya da “hayır” demedi.
Yırtığın tam mı, kısmi mi olduğu; büyüklüğü; tendonun durumu; kaslarda yağlanma veya atrofi olup olmadığı; ağrının ne kadar süredir devam ettiği ve kişinin günlük yaşamındaki fonksiyon kaybı gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlattı.
Murat eve dönerken telefonundan araştırmaya başladı.
PRP.
Platelet Rich Plasma.
Türkçesiyle trombositten zengin plazma.
Bir anda karşısına “rejeneratif tedavi”, “iyileşmeyi destekler”, “kendi kanından tedavi” gibi ifadeler çıkmaya başladı.
Derya telefonu elinden almadı. Sadece sordu:
“Bunların hangisi doktorun söylediği, hangisi reklam?”
Murat sustu.
Asıl araştırma o akşam başladı.
PRP Nedir ve Neden Omuz Yırtığında Gündeme Geliyor?
PRP, kişinin kendi kanından belirli işlemlerle trombosit açısından yoğunlaştırılmış bir plazma hazırlanması ve bunun belirli bölgeye uygulanması esasına dayanır.
Mantığı kulağa oldukça cazip gelir: Trombositlerde çeşitli büyüme faktörleri ve biyolojik sinyal molekülleri bulunur. Bu nedenle PRP'nin tendon iyileşme süreçlerini etkileyebileceği düşünülmektedir.
Fakat burada önemli bir ayrım var.
“İyileşme sürecini etkileyebilir” demek, “yırtılmış tendonu kesin olarak kapatır” demek değildir.
İşte Murat'ın araştırırken en çok şaşırdığı nokta buydu.
İnternette PRP bazen neredeyse sihirli bir çözüm gibi anlatılıyordu. Bilimsel literatür ise çok daha temkinliydi.
Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi'nin 2025 tarihli rotator manşet yaralanmaları kılavuzunda, kısmi kalınlıkta yırtıklar veya rotator manşet tendinopatisinde PRP'nin rutin kullanımını destekleyen kanıtların yeterli olmadığı belirtiliyor. Tam kat yırtıkların ameliyatsız tedavisinde de PRP'nin rutin kullanımına yönelik destek bulunmadığı ifade ediliyor. American Academy of Orthopaedic Surgeons+1
Murat ekrana baktı.
“Yani PRP tamamen işe yaramıyor mu?”
Derya:
“Sanırım mesele o kadar basit değil.”
Ve gerçekten de değildi.
Kısmi Yırtık ile Tam Kat Yırtık Aynı Şey Değil
Omuz yırtığı denildiğinde herkesin zihninde aynı tablo oluşabiliyor. Oysa rotator manşet yırtıkları farklı özelliklere sahip olabilir.
Kısmi kalınlıkta yırtıkta tendonun bir bölümü etkilenirken, tam kat yırtıkta tendonun tüm kalınlığı boyunca ayrılma söz konusu olabilir.
Bu ayrım PRP tartışmasını da değiştiriyor.
Örneğin 2024 yılında yayımlanan bir sistematik derleme, kısmi rotator manşet yırtıklarında PRP çalışmalarının ağrı açısından bazı olumlu sonuçlar bildirdiğini, ancak fonksiyonel kazanımların uzun vadede daha belirsiz olduğunu ve çalışmalar arasında ciddi farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. PubMed
Daha yeni bir sistematik derleme ve meta-analizde ise 2025'e kadar yapılmış randomize çalışmalar incelendi. Araştırmacılar PRP'nin kısa vadede ağrı ve bazı fonksiyon ölçümlerinde iyileşme sağlayabildiğini, fakat uzun dönem fonksiyonel sonuçların her çalışmada aynı olmadığını bildirdi. PubMed
Murat bu kez başka bir soru sordu:
“Peki neden bazı insanlar PRP'den çok fayda gördüğünü söylüyor?”
Derya'nın cevabı basitti:
“Çünkü bir tedavinin bazı insanlarda işe yaraması, herkes için aynı sonucu vereceği anlamına gelmez.”
PRP'nin Kendisi Kadar Nasıl Uygulandığı da Önemli
Araştırmanın başka bir bölümünde Murat'ın karşısına ilginç bir ayrıntı çıktı.
PRP tek tip bir ürün değildi.
Hazırlama yöntemleri, trombosit yoğunluğu, içerdiği hücreler ve enjeksiyonun yapıldığı bölge çalışmadan çalışmaya değişebiliyordu.
Hatta kısmi rotator manşet yırtıkları üzerine yapılan bir sistematik incelemede, PRP'nin omuz eklemine, subakromiyal bölgeye veya tendon içine uygulanması gibi farklı yöntemlerin araştırıldığı ve uygulama biçimlerinin sonuçların karşılaştırılmasını zorlaştırdığı bildirildi. PubMed
Murat'ın kafasında artık başka bir soru vardı:
“Doktor bana PRP öneriyorsa, tam olarak hangi PRP'den söz ediyoruz?”
Bu soru oldukça önemliydi.
Çünkü “PRP yaptıracağım” cümlesi tek başına tedavinin bütün ayrıntılarını anlatmıyor.
Hangi tanı için?
Yırtık kısmi mi, tam mı?
Enjeksiyon nereye yapılacak?
Ultrason eşliğinde mi?
Fizik tedavi ile birlikte mi?
Amaç ağrıyı azaltmak mı, fonksiyonu artırmak mı, cerrahi sonrası iyileşmeyi desteklemek mi?
Ve en önemlisi: Tedaviden gerçekçi olarak ne bekleniyor?
Derya'nın Sorusu: “Sen Ne Yapmak İstiyorsun?”
Bir akşam yemek masasındaydılar.
Geçenlerde bir forumda “PRP omuz yırtığına gerçekten iyi geliyor mu, yoksa yine umut mu satılıyor?” diye bir soru gördüm. Açıkçası bu soru bana, omuz ağrısı yüzünden yıllardır alıştığı hayatın ritmi bozulan insanların ne kadar zor bir karar vermek zorunda kaldığını düşündürdü.
Hikâyeyi biraz değiştirilmiş karakterlerle anlatacağım. Çünkü bazen tıbbi bir konuyu yalnızca “şu tedavi işe yarar mı?” diye konuşmak yerine, insanların o tedavi kararına nasıl ulaştığını görmek çok daha öğretici oluyor.
Bizim hikâyemizin kahramanı 52 yaşındaki Murat.
Murat'ın hikâyesi aslında bir MR görüntüsüyle başlamadı. Bir pazar sabahı mutfakta kavanoz kapağını açmaya çalışırken başladı.
“Bir dakika… Bu kol neden böyle?”
Eşi Derya mutfaktan seslendi:
“Ne oldu?”
“Bir şey yok.”
Bu “bir şey yok” cümlesi, omuz ağrısı yaşayan birçok insanın ortak savunması gibiydi. Murat birkaç haftadır sağ omzunun ağrıdığını biliyordu ama bunu önemsemiyordu. Yıllarca fiziksel işlerde çalışmış, hafta sonları bahçeyle uğraşmış, gerektiğinde ağır eşya kaldırmıştı. Ona göre ağrı, vücudun çalıştığının kanıtıydı.
Derya ise farklı bakıyordu.
“Sen artık montunu giyerken bile yüzünü buruşturuyorsun.”
Murat güldü.
“Sen her şeyi fark ediyorsun.”
“Çünkü seni izliyorum.”
Belki de hikâyenin ilk önemli noktası buydu: Murat çözüm arıyordu, Derya ise önce yaşanan sorunun hayatlarının içine nasıl yerleştiğini anlamaya çalışıyordu. İkisinin yaklaşımı birbirine zıt değildi. Biri “Ne yapacağız?” diye sorarken diğeri “Bu durum seni nasıl etkiliyor?” diye soruyordu.
MR Sonucu Gelince Hikâye Değişti
Ortopedi muayenesinden ve görüntülemeden sonra doktor, rotator manşet tendonlarından birinde yırtık olduğunu söyledi.
Murat'ın ilk sorusu çok netti:
“Ameliyat mı?”
Doktor hemen “evet” ya da “hayır” demedi.
Yırtığın tam mı, kısmi mi olduğu; büyüklüğü; tendonun durumu; kaslarda yağlanma veya atrofi olup olmadığı; ağrının ne kadar süredir devam ettiği ve kişinin günlük yaşamındaki fonksiyon kaybı gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlattı.
Murat eve dönerken telefonundan araştırmaya başladı.
PRP.
Platelet Rich Plasma.
Türkçesiyle trombositten zengin plazma.
Bir anda karşısına “rejeneratif tedavi”, “iyileşmeyi destekler”, “kendi kanından tedavi” gibi ifadeler çıkmaya başladı.
Derya telefonu elinden almadı. Sadece sordu:
“Bunların hangisi doktorun söylediği, hangisi reklam?”
Murat sustu.
Asıl araştırma o akşam başladı.
PRP Nedir ve Neden Omuz Yırtığında Gündeme Geliyor?
PRP, kişinin kendi kanından belirli işlemlerle trombosit açısından yoğunlaştırılmış bir plazma hazırlanması ve bunun belirli bölgeye uygulanması esasına dayanır.
Mantığı kulağa oldukça cazip gelir: Trombositlerde çeşitli büyüme faktörleri ve biyolojik sinyal molekülleri bulunur. Bu nedenle PRP'nin tendon iyileşme süreçlerini etkileyebileceği düşünülmektedir.
Fakat burada önemli bir ayrım var.
“İyileşme sürecini etkileyebilir” demek, “yırtılmış tendonu kesin olarak kapatır” demek değildir.
İşte Murat'ın araştırırken en çok şaşırdığı nokta buydu.
İnternette PRP bazen neredeyse sihirli bir çözüm gibi anlatılıyordu. Bilimsel literatür ise çok daha temkinliydi.
Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi'nin 2025 tarihli rotator manşet yaralanmaları kılavuzunda, kısmi kalınlıkta yırtıklar veya rotator manşet tendinopatisinde PRP'nin rutin kullanımını destekleyen kanıtların yeterli olmadığı belirtiliyor. Tam kat yırtıkların ameliyatsız tedavisinde de PRP'nin rutin kullanımına yönelik destek bulunmadığı ifade ediliyor. American Academy of Orthopaedic Surgeons+1
Murat ekrana baktı.
“Yani PRP tamamen işe yaramıyor mu?”
Derya:
“Sanırım mesele o kadar basit değil.”
Ve gerçekten de değildi.
Kısmi Yırtık ile Tam Kat Yırtık Aynı Şey Değil
Omuz yırtığı denildiğinde herkesin zihninde aynı tablo oluşabiliyor. Oysa rotator manşet yırtıkları farklı özelliklere sahip olabilir.
Kısmi kalınlıkta yırtıkta tendonun bir bölümü etkilenirken, tam kat yırtıkta tendonun tüm kalınlığı boyunca ayrılma söz konusu olabilir.
Bu ayrım PRP tartışmasını da değiştiriyor.
Örneğin 2024 yılında yayımlanan bir sistematik derleme, kısmi rotator manşet yırtıklarında PRP çalışmalarının ağrı açısından bazı olumlu sonuçlar bildirdiğini, ancak fonksiyonel kazanımların uzun vadede daha belirsiz olduğunu ve çalışmalar arasında ciddi farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. PubMed
Daha yeni bir sistematik derleme ve meta-analizde ise 2025'e kadar yapılmış randomize çalışmalar incelendi. Araştırmacılar PRP'nin kısa vadede ağrı ve bazı fonksiyon ölçümlerinde iyileşme sağlayabildiğini, fakat uzun dönem fonksiyonel sonuçların her çalışmada aynı olmadığını bildirdi. PubMed
Murat bu kez başka bir soru sordu:
“Peki neden bazı insanlar PRP'den çok fayda gördüğünü söylüyor?”
Derya'nın cevabı basitti:
“Çünkü bir tedavinin bazı insanlarda işe yaraması, herkes için aynı sonucu vereceği anlamına gelmez.”
PRP'nin Kendisi Kadar Nasıl Uygulandığı da Önemli
Araştırmanın başka bir bölümünde Murat'ın karşısına ilginç bir ayrıntı çıktı.
PRP tek tip bir ürün değildi.
Hazırlama yöntemleri, trombosit yoğunluğu, içerdiği hücreler ve enjeksiyonun yapıldığı bölge çalışmadan çalışmaya değişebiliyordu.
Hatta kısmi rotator manşet yırtıkları üzerine yapılan bir sistematik incelemede, PRP'nin omuz eklemine, subakromiyal bölgeye veya tendon içine uygulanması gibi farklı yöntemlerin araştırıldığı ve uygulama biçimlerinin sonuçların karşılaştırılmasını zorlaştırdığı bildirildi. PubMed
Murat'ın kafasında artık başka bir soru vardı:
“Doktor bana PRP öneriyorsa, tam olarak hangi PRP'den söz ediyoruz?”
Bu soru oldukça önemliydi.
Çünkü “PRP yaptıracağım” cümlesi tek başına tedavinin bütün ayrıntılarını anlatmıyor.
Hangi tanı için?
Yırtık kısmi mi, tam mı?
Enjeksiyon nereye yapılacak?
Ultrason eşliğinde mi?
Fizik tedavi ile birlikte mi?
Amaç ağrıyı azaltmak mı, fonksiyonu artırmak mı, cerrahi sonrası iyileşmeyi desteklemek mi?
Ve en önemlisi: Tedaviden gerçekçi olarak ne bekleniyor?
Derya'nın Sorusu: “Sen Ne Yapmak İstiyorsun?”
Bir akşam yemek masasındaydılar.